Ruimte voor maatschappelijke actie

Printvriendelijke versie
"Geweldloze actievormen maken deel uit van een volwassen democratie."
Wat gebeurt er? 
Het opkomen voor rechten van allerlei groepen mensen rondom ons en in de wereld, het pleiten voor vrede, duurzaamheid, solidariteit en tegen discriminatie, het aanvechten van beslissingen van overheden vanuit het belang van de achterban,…: heel wat sociaal-culturele organisaties zijn alert voor wat er rondom hen gebeurt. Ze staan soms op de barricade. Ze proberen geregeld de overheid op andere gedachten te brengen. Geweldloze actievormen maken deel uit van een volwassen democratie. Een aantal recente maatregelen maakt duidelijk dat de juridische ruimte hiervoor fors wordt ingeperkt.
Wat moet er gebeuren? 
De federale overheid neemt de gepaste maatregelen opdat er meer (publieke) ruimte komt om op te komen voor de collectieve belangen van mensen.
Dat betekent onder meer 
  • De federale overheid voert wetswijzigingen door zodat organisaties die een algemeen of collectief belang verdedigen, op basis van dit belang een rechtszaak kunnen opstarten, zich burgerlijke partij kunnen stellen en beroep kunnen doen op de Raad van State.
     
    • Via wijziging van artikel 17 van het Gerechtelijk Wetboek kan een collectief of algemeen belang worden ingeroepen voor een rechtsvordering.
    • Via wijziging van artikel 3 van het Wetboek van Strafvordering wordt een burgerlijke partijstelling op basis van een collectief of algemeen belang mogelijk.
    • Via wijziging van de artikels 17 en 19 van de gecoördineerde wetten op de Raad van State worden vorderingen (ook een administratief kortgeding) mogelijk op basis van een algemeen of collectief belang.
      De wetsvoorstellen liggen al geruime tijd klaar. Ze bevatten bovendien voldoende waarborgen om onzinnige en onrechtmatige vorderingen uit te sluiten.
       
  • Het geven van GAS-boetes aan mensen die geweldloos actie voeren voor een rechtvaardiger samenleving moet onmogelijk worden gemaakt. Dit kan door in de wetgeving een meer exhaustieve/limitatieve lijst op te nemen met de gedragingen die openbare overlast kunnen vormen en die het onderwerp kunnen zijn van een administratieve sanctie. De steden en gemeenten kunnen vervolgens beslissen welke fenomenen zij uit de limitatieve lijst kiezen en opnemen in hun politieverordening en/of GAS-reglement. Ook een limitatieve lijst van gedragingen die nooit als ‘overlast’ kunnen worden beschouwd en dus nooit in aanmerking kunnen komen voor een gemeentelijke administratieve sanctie kan soelaas brengen. 
  • We pleiten ervoor om het juridisch kader dusdanig aan te passen zodat het niet mogelijk wordt om bij vreedzame actie op disproportionele wijze processen te openen rond bendevorming.