Levende leernetwerken

Printvriendelijke versie
"We hebben nood aan levende leer-netwerken. Dwars door institutionele muren heen en verder dan het louter instrumentele leren."
Wat gebeurt er? 
Het vormings- en opleidingslandschap is in volle beweging. De volgende jaren worden verder lijnen uitgezet rond de hervormingen van het onderwijs, het DKO, de VDAB, EVC en VKS. We stellen vast dat de debatten vandaag zeer institutioneel zijn: wie zal in de toekomst (mee) de bakens kunnen uitzetten? Het wezen van levenslang leren dreigt op die manier opnieuw te veel te worden geïnstrumentaliseerd. De Europese Unie lanceerde eind 2012 een oproep om ook belang te hechten aan het herkennen van competenties. Intussen experimenteert het sociaal-cultureel vormingswerk met nieuwe vormen van educatie in de steden en maken heel wat organisaties van emancipatie via educatie hun speerpunt. Dit zorgt voor boeiende en toekomstgerichte dwarsverbanden met andere organisaties en instellingen: levende leernetwerken.
Wat moet er gebeuren? 
De Vlaamse overheid versterkt de fundamenten die noodzakelijk zijn voor een succesvolle hervorming van het opleidingslandschap. De prioriteit gaat naar het stimuleren van de ontwikkeling van levende leernetwerken.
Dat betekent onder meer 
  • Het erkennen van verworven competenties (EVC) zal onvoldoende insijpelen als er niet minstens evenveel aandacht wordt geschonken aan het Herkennen van verworven competenties (HVC). De Vlaamse overheid moet ook hierrond een offensieve aanpak ontwikkelen.
  • De uitrol van het EVC-beleid beperkt zich vandaag te veel tot wie in de toekomst welke rol zal opnemen. Mensen en organisaties die actief zijn in de informele en niet-formele educatie herkennen zich weinig in dit institutioneel debat. Wat de uitkomst ervan ook mag zijn, het mag niet leiden tot informatie- en assessment-eilanden in een verkaveld leerlandschap. De Vlaamse overheid moet er alleszins voor zorgen dat het sociaal-cultureel werk als stakeholder betrokken is bij informatiepunten en assessmentcentra. Op die manier wordt waarde gegeven aan de competenties die in het sociaal-cultureel werk worden verworven zonder dit in een te formeel kader te gieten.
  • Ruim 40 % van de sociaal-culturele organisaties die actief zijn in het domein van de informele en niet-formele educatie werken met en voor kansengroepen. Zij kunnen goed aanvoelen in welke mate de EVC-procedures voldoende oog hebben voor een dreigend Mattheüseffect. De Vlaamse overheid moet hen actiever betrekken bij de ontwikkeling van procedures en concepten.
  • De verdere invulling en uitwerking van de Vlaamse kwalificatiestructuur heeft oog voor de bijzonderheden en mogelijkheden binnen het sociaal-cultureel werk. Het mag in geen geval leiden tot een monopolie op een visie op opleiding en vorming bij het Agentschap voor Kwaliteitszorg in Onderwijs en Vorming (AKOV).
  • De afgelopen jaren werden heel wat sporen verkend om het concept van de Brede School te verkennen. Tijdens de volgende regeerperiode moeten deze verkenningen en proeftuinen worden omgezet in een duurzaam beleid waarin een belangrijk accent ligt op infrastructuur en de participatie van de buurt, het verenigingsleven en de niet-formele educatie.
  • De visienota’s Groeien/Doorgroeien in Cultuur, de prioriteitenregeling in het kader van het decreet lokaal cultuurbeleid en de eerste discussienota rond de hervorming van het deeltijds kunstonderwijs, leveren bouwstenen voor een strategische uitbouw van cultuureducatie in Vlaanderen in de loop van de volgende legislatuur. Door het brede sociaal-cultureel werk, de bibliotheken en cultuurcentra, het DKO en het leerplichtonderwijs te betrekken, kan deze hervorming een voorbeeld zijn voor de ontwikkeling van toekomstgerichte, levende leernetwerken. De cultuurbeleidscoördinatoren kunnen hierin ook een lokale regierol krijgen.
  • De ontwikkelingen in het kader van de Vlaamse kwalificatiestructuur en de interne toekomstverkenningen binnen het hoger onderwijs kunnen een hefboom zijn voor een grondige gedachtewisseling tussen het sociaal-cultureel werk en de betrokken hoger onderwijs–opleidingen. We onderstrepen het belang van een sterke en geprofileerde sociaal-culturele opleiding op bachelor- en masterniveau, inclusief een actieve strategie rond stages, eindwerken en doctoraten.
  • De Vlaamse overheid moet de agenda voor sociaal-cultureel –fundamenteel en toegepast- onderzoek versterken en uitvoeren.
  • Diverse ICT – toepassingen maken het steeds gemakkelijker om -ook internationaal- digitale, levende leernetwerken te ontwikkelen en te onderhouden. We vragen dat de Vlaamse overheid, via kennisdeling en ontwikkelingssteun, sociaal-culturele toepassingen in de context van de niet-formele educatie stimuleert. We pleiten ervoor om dit ook expliciet op te nemen in de opdracht van het Centrum voor Nieuwe Media dat in de Waalse Krook in Gent gehuisvest wordt.