Een “new deal” tussen sector en overheden

Printvriendelijke versie
"De herverdeling van taken tussen overheden, vereist ook nieuwe afspraken met het sociaal-cultureel werk."
Wat gebeurt er? 
Het planlastverminderingsdecreet heeft de mentale afstand tussen de Vlaamse en de lokale cultuuroverheid vergroot. Tegelijk zien vele steden, gemeenten en provincies zich genoodzaakt om fors te besparen. Kerntaken worden in vraag gesteld. Ook het sociaal-cultureel werk ervaart de crisis elke dag. Sterke allianties tussen overheden en sociaal-cultureel werk zouden mee activiteiten en diensten voor alle mensen kunnen (blijven) garanderen. De snelheid waarmee alle actoren vandaag aan de meerjarenplannen moeten werken laat hiervoor te weinig ruimte. Hier is meer tijd voor nodig.
Wat moet er gebeuren? 
De Vlaamse overheid ontwikkelt vernieuwde (sociaal-)culturele allianties met de steden, gemeenten en provincies en stimuleert een “new deal” tussen (boven)lokale overheden en het sociaal-cultureel werk.
Dat betekent onder meer 
  • De Vlaamse overheid moet geoormerkte middelen blijven voorzien voor het lokaal cultuurbeleid, waarvan de lokale besturen gebruik kunnen maken om in te zetten op prioriteiten die de Vlaamse overheid bepaalt. Een overheveling van deze middelen naar het Gemeentefonds is niet aan de orde.
  • Elke inwoner van Vlaanderen en Brussel moet recht hebben op, minimaal, eenzelfde set aan instrumenten om sociaal-cultureel aan de slag te gaan, ongeacht de gemeente waarin hij woont: transparante reglementen voor subsidies en ondersteuning in natura, toegang tot culturele infrastructuur, minstens 0,8 euro per inwoner die wordt besteed aan sociaal-cultureel werk, de duurzame mogelijkheid tot advies en inspraak. 
  • We dringen erop aan dat de Vlaamse overheid op een adequate manier de budgettaire en beleidsmatige implementatie van de prioriteiten in het kader van het lokaal cultuurbeleid monitort. Zo moet duidelijk worden waarop de gemeenten inzetten en op welke manier. Deze monitoring wordt via een website openbaar gemaakt. Op die manier stimuleren gemeenten en de Vlaamse overheid elkaar tot een actief samenspel in de ondersteuning van o.a. het sociaal-cultureel werk. 
  • De Vlaamse regelgeving motiveert en stimuleert lokale besturen om sterke allianties aan te gaan met het sociaal-cultureel volwassenenwerk. We denken hierbij in de eerste plaats aan het decreet op het lokaal cultuurbeleid, maar ook aan de regelgeving voor het integratiebeleid, het ouderenbeleid, het sociaal beleid, het onderwijsbeleid,… 
  • Bij de verdere ontwikkeling van een toekomstgericht bibliotheekbeleid zet de overheid ook in op gemeenschapsvorming en educatie. Een samenspel met het sociaal-cultureel werk wordt hierbij actief verkend. 
  • De ruim 14.000 lokale sociaal-culturele verenigingen zijn, samen met het jeugdwerk, de amateurkunsten, de sportclubs,… een troef voor een hedendaagse, buurtgerichte, gemeente- en stadsontwikkeling. De overheid moet investeren in hefbomen voor deze verenigingen om zich in de wijken en buurten te kunnen blijven nestelen. Ook het stedenfonds wordt hierop georiënteerd. 
  • We vragen dat de Vlaamse overheid, vanaf het begin van de nieuwe legislatuur, de koepels van gemeenten en gemeentelijke diensten uitnodigt om, samen met het sociaal-cultureel werk een strategisch kader te ontwikkelen voor een “new deal”. Dit kader kan mee de basis vormen voor het prioriteitenbeleid in het kader van de beleids- en beheerscyclus. 
  • Een nieuwe discussie over een eventuele herijking van de sociaal-culturele bevoegdheden van de gemeenten en de samenhangende middelenstromen is niet aan de orde tot zolang er geen duidelijke afspraken zijn over het vergroten van de draagkracht van de kleinere gemeenten en een grotere transparantie over de tussenniveaus. 
  • De interne staatshervorming heeft tot heel wat onzekerheid geleid over de sociaal-culturele rol van de provincies. Nu deze interbestuurlijke discussie is beslecht, is het belangrijk dat hier goed gevolg aan wordt gegeven: een transparante overdracht van de middelen en een pro-actieve invulling door de provincies in de ondersteuning van regionale werkingen, platformen en projecten van het sociaal-cultureel werk.
  • De Vlaamse overheid faciliteert, samen met de provinciale en gemeentelijke overheden, methodes en campagnes van het sociaal-cultureel werk om nog meer burgers sociaal-cultureel te activeren.